Als leidinggevende heb je vaak de reflex om meteen met een oplossing te komen. Iemand zit ergens mee en binnen tien seconden ligt jouw advies al op tafel. Efficiënt? Misschien. Effectief? Lang niet altijd. Want mensen groeien niet van jouw oplossingen. Ze groeien wanneer iemand echt luistert en de juiste vragen stelt. Daarom draait goede coaching om luisteren, niet oplossen. Dat maakt het verschil tussen praten en écht coachen. En dat is precies waar veel leidinggevenden tegenaan lopen.
Juist in marketing- en communicatieteams is dit herkenbaar. Je schakelt continu tussen collega’s, klanten en stakeholders. Ideeën worden besproken, plannen aangescherpt en feedback vliegt over tafel. Dan is de neiging groot om snel te overtuigen of oplossingen aan te dragen. Terwijl juist luisteren en de juiste vragen stellen zorgen voor betere samenwerking en sterkere resultaten.
Goede coaching begint met luisteren
Coachen klinkt vaak ingewikkelder dan het eigenlijk is. In organisaties wordt er veel gepraat over leiderschap, ontwikkeling en coachend sturen. Tegelijkertijd vliegen modellen, theorieën en trainingen je om de oren. Ondertussen zitten veel leidinggevenden met een eenvoudige vraag: hoe voer ik gewoon een goed coachgesprek? Zonder moeilijke termen. Zonder lange trajecten. Gewoon praktisch.
Herkenbaar? Dan is het de moeite waard om verder te lezen. Want daarna weet je hoe verrassend eenvoudig coachen kan zijn.
Waarom coaching vaak ingewikkeld lijkt
We willen allemaal beter coachen. Minder vertellen wat er moet gebeuren en meer mensen helpen om zelf tot oplossingen te komen. Toch blijkt dat in de praktijk vaak lastiger dan gedacht. Dat komt niet omdat coaching ingewikkeld is, maar omdat we het zelf vaak ingewikkeld maken. Yvette Konjanan en Marielle Rumph laten in No-nonsense coaching, de basics (affiliate) zien hoe eenvoudig het eigenlijk kan zijn.
De basis voor een coachend gesprek is gelijkwaardigheid.
Daarbij wordt in het boek de term mature veel gebruikt. Dat betekent: erop vertrouwen dat de ander zelf kan veranderen. Jij hoeft het niet op te lossen.
Wie is de mol?
Coachen klinkt simpel. Toch zitten er snel valkuilen in. De auteurs benoemen 3 rollen die een coach onbewust kan aannemen. En die ervoor zorgen dat het gesprek zijn doel mist.
1. De Redder
Wil meteen helpen en springt in met oplossingen. Het resultaat: de ander leert minder en voelt minder eigenaarschap.
2. De Moralist
Kijkt vanuit oordeel en goed of fout. Het gesprek voelt dan als een beoordeling en de ander sluit zich af.
3. De Mol
Kiest voor vermijden en schuift lastige onderwerpen weg. Het gesprek blijft oppervlakkig en er verandert weinig.
Effectieve coaching draait juist om luisteren, vragen stellen en ruimte geven. Op die manier kan de ander zelf tot inzichten en oplossingen komen. Dat doe je vanuit gelijkwaardigheid. Je voert het eerlijke gesprek en zoekt samen naar mogelijkheden.
Zonder contract kun je niet coachen
Wanneer iemand meteen begint te vertellen, zonder duidelijk doel voor het gesprek, ontstaat er al snel ruis. Waar gaat het precies over? Wat wil de ander bereiken? Zonder dat scherp te krijgen, is de kans groot dat je gaat ‘mollen’, ‘redden’ of de moralist gaat uithangen. Daarom is het belangrijk om vooraf te bespreken wat het doel en gewenste resultaat van de ander is. Dus stel je aan het begin van het gesprek de vraag: ‘wat wil je vandaag bereiken?’ In het boek wordt dit contracteren genoemd. Klinkt streng, maar dat is het niet. Het zorgt voor helderheid, vertrouwen en een sterke basis.
Regie nemen begint met kiezen
Een coachend gesprek loopt soms stroef. Je merkt dat de persoon tegenover je het lastig vindt om overzicht te krijgen in de wirwar van gedachten. Hij voelt zich machteloos en het gesprek loopt vast. In zo’n situatie is het belangrijk om eerst duidelijkheid te krijgen. Daarvoor kun je het Regiemodel gebruiken. Niet schrikken, het is geen ingewikkeld theoretisch model. Door het Regiemodel in te vullen, wordt zichtbaar waar je invloed zit en welke keuzes je hebt. Het leert je wat er gebeurt als het anders loopt dan je had bedacht. En dat je regie kunt nemen door een keuze te maken tussen veranderen, accepteren of weggaan. Vaak ontstaat het gevoel van machteloosheid doordat iemand niet kiest en tussen de mogelijkheden in blijft hangen. Regie nemen betekent: kiezen.
Bron: https://nonons.nl/
Hoe het niet moet
Je weet nu dat een coachend gesprek start met goed luisteren. Maar het stellen van de juiste vragen is net zo belangrijk. Vragen die niet zo lekker werken tijdens een coachend gesprek zijn:
Vragen die jij interessant vindt, maar die niet per se het doel van het gesprek dienen. Bijvoorbeeld: ‘hoe ging dat bij je vorige werkgever?’
Vragen die eigenlijk al een antwoord bevatten of in een bepaalde richting duwen. Bijvoorbeeld: ‘zou het kunnen dat je bang bent om die stap te zetten?’
Vragen waarmee je de opties alvast voorlegt, waardoor de ander minder zelf hoeft na te denken. Bijvoorbeeld: ‘ligt dat aan je werkdruk, team of jezelf?’
Meerdere vragen achter elkaar met verschillende onderwerpen. Bijvoorbeeld: ‘wanneer voelde je dat, wat dacht je toen en hoe reageerde de ander daarop?’
Het stellen van goede vragen is echt een kunst. Dit leer je door het vooral veel te doen. Want zoals het spreekwoord zegt: oefening baart kunst.
Wacht! Er is meer
De auteurs leggen in het boek ook uit hoe je gestructureerd te werk gaat tijdens een coachend gesprek. Als uitgangspunt stel je deze vraag: wat is je probleem, wat is daarmee je doel, welke stappen wil je zetten en wat spreek je nu met jezelf af? De sleutelvraag is: hoe kan ik je daarbij helpen? Door nieuwsgierig te blijven en de verantwoordelijkheid bij de ander te laten, help je diegene om diens eigen oplossingen te ontdekken.
Als dit een Tell Sell-reclame was, is dit het moment waarop wordt gezegd: ‘maar wacht, er is meer!’ Er is een hoofdstuk met praktische oefeningen voor nog meer inzicht, een hoofdstuk met veelvoorkomende valkuilen en eentje met specifieke tips voor de rol van interne coach in een organisatie.
Voor wie is dit boek?
No-nonsense coaching, de basics (affiliate) is een toegankelijk en praktisch boek voor iedereen die betere gesprekken wil voeren op het werk.
Het boek staat vol herkenbare situaties, praktische tips en concrete voorbeelden. Zonder ingewikkelde theorie, maar met duidelijke handvatten die je direct kunt toepassen. De titel zegt het eigenlijk al: no nonsense.
Kortom, wil je beter leren coachen zonder het ingewikkeld te maken? Dan is dit een boek dat je zeker op je leeslijst wil zetten. Soms zit de kracht namelijk niet in méér modellen of theorieën, maar juist in de basics.
