Rode houten huisjes, eindeloze bossen, grote meren en vier duidelijke seizoenen. Zweden staat voor veel mensen symbool voor rust, ruimte en natuur. Steeds meer Nederlanders dromen daarom van emigreren naar Zweden. Maar is emigreren écht een droom of zitten er ook nadelen aan het wonen in Zweden? De negatieve ervaringen of de verhalen van de mensen die na een paar jaar zelfs terugkeren hoor en lees je namelijk veel minder. Dat betekent echter niet dat ze er niet zijn.
Wij wonen niet officieel in Zweden, maar verblijven er wel zes maanden per jaar. In 2024 kochten we er een huis zodat we de zomer en winter in Zweden kunnen doorbrengen. Daardoor zitten we een beetje tussen twee werelden in: het is geen vakantie, maar we zijn ook niet volledig geëmigreerd. En voor nu (zeg nooit nooit) is dat een bewuste keuze. We hebben namelijk geen hekel aan ons thuisland en zijn ons bewust dat Zweden ook niet perfect is. In deze blog zet ik daarom de nadelen van wonen in Zweden op een rij. Niet om je te ontmoedigen, maar om een eerlijk beeld te schetsen van een land dat vaak door een roze bril wordt bekeken.
Ook voor ons waren de rust, ruimte en natuur belangrijke redenen om een (vakantie)huis in Zweden te kopen. Maar er komt natuurlijk veel meer bij kijken als je besluit om echt te emigreren. Je gaat tenslotte op een andere plek helemaal opnieuw beginnen. Je moet een nieuwe taal leren, een netwerk opbouwen, wennen aan een andere cultuur, werk vinden en ontdekken hoe alles werkt met betrekking tot zorg, belasting etc. Dat is ook één van de nadelen van wonen in Zweden. Emigreren is niet zomaar een sprongetje, dat is een serieus grote stap. Dat is spannend en risicovol tegelijk. Maar er zitten meer nadelen aan wonen in Zweden:
#1 Zweedse winter
Afhankelijk van waar je gaat wonen is de Zweedse winter zeker een seizoen om serieus te nemen. De winters zijn doorgaans koud en donker. In het zuiden valt het wel mee en is het verschil met Nederland niet heel groot, maar in het midden en noorden is dat wel anders. Daar zijn de dagen kort en kan het flink koud worden. In het echt hoge noorden kan het wel meer dan een half jaar winter zijn, maar ook in Midden-Zweden is een paar maanden winter heel normaal. In de winter kost alles ook veel meer moeite. Van je auto elke keer van sneeuw ontdoen, de oprit sneeuwvrij maken en de houtkachel aanhouden om het binnen op temperatuur te houden, tot iedere keer dat je naar buiten gaat meerdere lagen kleding aantrekken. De Zweedse winter is soms echt een uitdaging en flink aanpoten. Daar moet je wel tegen kunnen. Zeker als dat een paar maanden per jaar de dagelijkse realiteit is.
#2 Weinig privacy
Je verwacht het misschien niet, maar Zweden is een van de minst privacy-vriendelijke landen van Europa. Zodra je emigreert en een persoonsnummer hebt is bijna alles wat de overheid van je heeft, publiek opvraagbaar. Van je adres, geboortedatum en met wie je samenwoont, tot je inkomen, of je veroordeeld bent en welke auto je precies rijdt. Hoewel je in Zweden dus afgelegen kan wonen met veel privacy, is dat met betrekking tot je persoonlijke gegevens niet het geval. Dit geldt overigens alleen als je een persoonsnummer hebt en dus definitief in Zweden woont. Met alleen een Samordningsnummer (zoals ik heb) kan je geen adresgegevens en dergelijke achterhalen. Dat je gegevens zo openbaar zijn hoeft natuurlijk geen reden te zijn om niet meer te emigreren, maar als privacy erg belangrijk voor je is, dan is Zweden niet ideaal.
#3 Bureaucratie, lang wachten en geen reactie
Zweden lijkt misschien een efficiënt land, maar met bepaalde dingen zijn ze juist erg traag en minder toegankelijk. Overheidszaken kunnen soms wel maanden in beslag nemen, banken zijn super streng en met betrekking tot zorg moet je vaak lang wachten. In Nederland is het wat dat betreft veel beter georganiseerd. En zonder persoonsnummer wordt het al helemaal lastig, want bijna alles in Zweden is gekoppeld aan een persoonsnummer. Maar denk ook aan het zoeken van werklui die je wilt inhuren voor een bepaalde klus. Kijk niet raar op als je lang moet wachten, continu ergens achteraan moet zitten, iemand niet komt opdagen of je zelfs helemaal geen reactie krijgt. Soms is daar overigens een goede reden voor, zoals personeelstekort. Maar wil je iets voor elkaar krijgen? Houd er dan rekening mee dat je soms lang moet wachten, even door moet zetten of goed moet zoeken naar de juiste persoon. Tip: in Zweden kan je beter bellen dan mailen.
#4 Werk
In Zweden werk vinden is niet gemakkelijk als je de taal niet goed spreekt. Tenzij je bij een bedrijf werkt waar de voertaal Engels is (in de ICT branche zie je dit bijvoorbeeld nog regelmatig), hebben werkgevers een duidelijke voorkeur voor iemand die het Zweeds goed machtig is. Ook goed om te weten is dat parttime werken in Zweden niet zo gebruikelijk is als in Nederland. Vooral voor vrouwen die het moederschap willen combineren met een baan kan dat nog weleens een flinke tegenvaller zijn. Nederlanders zijn tenslotte kampioen parttime werken, met name vrouwen. Zweden heeft daarentegen weliswaar een van de ruimste ouderschapsverlofregelingen ter wereld, maar daarna gaan vrouwen vaak gewoon weer fulltime aan het werk. Wil je dus graag parttime werken? Dan heb je als buitenlander een extra uitdaging om een passende baan te vinden.
#5 Sociaal netwerk en eenzaamheid
De Zweden zijn over het algemeen vriendelijk en een tikkie nieuwsgierig. Wat dat betreft zal het niet lastig zijn om als nieuwkomer in de buurt met mensen een praatje aan te knopen. Maar de Zweden zijn ook gereserveerd en wat meer op zichzelf. Daardoor is het niet altijd even makkelijk om een echte vriendschap op te bouwen. Veel hangt ook af van waar je zit en hoe je jezelf opstelt, maar doorgaans is het niet heel makkelijk om in Zweden een hecht of druk sociaal leven op te bouwen. Zo word je niet zomaar opgenomen in een sociaal netwerk, blijf je als je Nederlander toch vaak een beetje die buitenstaander en is spontaan afspreken niet heel gebruikelijk. Vriendschappen kosten daardoor soms jaren om op te bouwen, als het dus al lukt. In de basis ben je daardoor meer op jezelf en je gezin aangewezen. Sommigen vinden dat juist fijn (ik laad bijvoorbeeld juist op van alleen zijn), maar als een sociaal netwerk belangrijk voor je is kan Zweden dus ook heel eenzaam voelen.
#6 Kosten
Zweden wordt vaak als een goedkoop land gezien vanwege de huizenprijzen. Hoewel deze prijzen de laatste jaren ook flink zijn gestegen, is het nog steeds niets vergeleken met de huizenprijzen in Nederland. Zo heb je in Zweden voor niet al te veel geld al snel een huis met meerdere bijgebouwen op een groot stuk eigen grond. Wat mensen echter nog weleens vergeten is dat meer gebouwen en een grote lap grond ook vraagt om meer gereedschap en grotere machines. Denk aan een zitmaaier, bosmaaier en kettingzaag. Maar denk ook aan de kosten van een schoorsteenveger, het inhuren van een sneeuwveger voor het sneeuwvrij maken van de oprit en de aanschaf van spijkerbanden, sneeuwscheppen, hakbijlen en een serieuze winter garderobe, geschikt voor de Zweedse winters. Allemaal items waar je in Nederland misschien wel nooit aan gedacht hebt en hier ineens duizenden euro’s voor kwijt bent. En daar komt nog onderhoud van het huis en alles bij. De huizen in Zweden zijn vaak gemaakt van hout en krijgen door de verschillende weersomstandigheden soms veel te verduren. Bovendien zijn veel huizen op het platteland oud en door een vorige eigenaar niet altijd even goed onderhouden of gemoderniseerd. Er bestaat daardoor dus ook nog een kans dat je jouw huis moet/wilt opknappen, nog los van het reguliere onderhoud dat nodig is. Dat gaat van schilderwerk en het vervangen van oude enkelglas ramen tot het moderniseren van de badkamer. Goed om te weten trouwens is dat je bepaalde werkzaamheden in Zweden niet zelf mag doen van de verzekering. Met name op het gebied van elektra en water (badkamer) moet je bepaalde werkzaamheden laten uitvoeren door een gecertificeerde professional.
Conclusie
Ik geloof dat je vooral naar Zweden moet emigreren vanuit een duidelijke ja naar Zweden en niet vanuit een nee naar Nederland. Vanuit onvrede vertrekken is denk ik geen goed recept. We hebben het in Nederland namelijk echt niet zo slecht en weet dat het gras bij de buren dus niet altijd groener is. Uiteindelijk is het ook heel persoonlijk. Wij kozen voor nu ieder geval voor de middenweg door een vakantiehuis in Zweden te kopen. We komen er ontzettend graag, maar voor nu voelt Nederland als thuisbasis nog heel comfortabel en vertrouwd. Wie weet denk ik daar binnenkort anders over, maar voor nu voelt onze situatie als het beste van beide werelden. Emigreren is absoluut geen kleine stap en daarom denk ik dat het goed is om ook naar de nadelen en uitdagingen te kijken als je overweegt om in Zweden te wonen. Niet om je te ontmoedigen, maar omdat het goed is om een grote stap als een emigratie niet alleen door een roze bril te bekijken.
